دنیای آدم و دنیای ابلیس ...   
قرآن کریم، گاه دنیا را منشأ لهو و لعب و تفاخر و تکاثر می‌داند.﴿الحدید: ٢٠﴾ و گاه آن را ظرف حسنات دانسته ﴿الزمر: ١٠﴾ و مالکیت زمین و آسمان‌ها و آنچه بین آن‌ها و تحت الثری را، به خدا نسبت می‌دهد.﴿طه: ٦﴾ تمامی زمین و آسمان‌ها﴿الجاثیة: ١٣﴾ و آن‌چه روی زمین است﴿الحج: ٦٥﴾ را مسخَّر انسان می‌داند. همه‌ی مخلوقات دنیا، اعم از خورشید، ماه، ستارگان، روز، شب﴿النحل: ١٢﴾، دریا﴿الجاثیة: ١٢﴾ و نهرها﴿ابراهیم: ٣٢﴾ را تحت تسخیر انسان دانسته و از او می‌خواهد تا بهره‌اش از دنیا را فراموش نکند.﴿القصص: ٧٧﴾)

در روایات نیز همین دوگانگی برخورد دیده می‌شود. گاه امیر المومنین، مذمت کننده‌ی دنیا را سخت توبیخ می‌کند و خود به مدح دنیا می‌پردازد. (دَارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَهَا وَ دَارُ عَافِیَةٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْهَا وَ دَارُ غِنًى(فقر را از بین میبرد) لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْهَا وَ دَارُ مَوْعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِهَا مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّى مَلَائِكَةِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْیِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ اكْتَسَبُوا فِیهَا الرَّحْمَةَ وَ رَبِحُوا فِیهَا الْجَنَّةَ(نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 493)) و گاه دنیا را سه طلاقه می‌کند و خود را رها از نیرنگ‌های دنیا معرفی می‌کند.(نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 481) و امام صادق علیه السلام دنیا را منشأ هر خطایی می‌داند.( الكافی (ط - الإسلامیة) / ج‏2 / 315))
سوالی که این‌جا مطرح می‌شود این است که بالاخره دنیا ممدوح است یا مذموم؟
پاسخ این است که دنیا گرچه همیشه در قالبی یکسان به کار می‌رود(بر وزن فُعلی)، ولی معنای آن در موارد استعمال متعدد، متفاوت است. تفاوت معنایی دنیا، مربوط به تفاوت در ریشه‌ی لغوی آن است. در واقع دنیا از دو ریشه گرفته می‌شود؛ گاهی از «دون» و گاه از «دنو». طبق ریشه‌ی لغوی، موارد استعمالش و برخورد قرآن و روایات با آن متفاوت است. 
دنیا یا از ریشه‌ی «دون» است؛ همان‌گونه که ابوالفتوح رازی در تفسیرش به آن اشاره کرده است.(و «دنیا» تأنیث ادون‏  باشد (روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن    ج‏9    122)) و یا از ریشه‌ی «دنو». 
اگر از ریشه‌ی «دون» باشد به معنای من دون الله است و مقصود از آن، ابلیس و صفات و افعال اوست؛ صفاتی مانند دروغ، خیانت، لهو، لعب، تفاخر، تکاثر، فحشا و منکر. چنین دنیایی تمامش مذموم است. اما اگر از ریشه‌ی «دنو» اخذ شده باشد، به معنای نزدیک بودن و تقرّب به خداست.( فَكَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَىٰ ﴿النجم: ٩﴾) و این دنیا همان زمین و آسمان و خاک و مخلوقات خداست. مسجد ملائکه خدا و متجر اولیای خداست و  تمامش ممدوح است.

|+| نوشته شده توسط علی آرمین در چهارشنبه 1395/09/17 و ساعت 07:33 | نظر شما ()

نوشته های پیشین  
+ از علی آرمین در جشنواره سوهان روح تقدیر شد
+ برگزیده شدن علی آرمین در جشنواره اشراق در بخش خاطره بلند و تقدیر از رمان ایشان به نام « کمیک استریپهای شهاب »
+ سوال: مگر خدای مهربان ترس دارد، که می‌گویید از خدا بترسید؟
+ نمازخوانان صنعتگر
+ دنیای آدم و دنیای ابلیس
+ نقد رمان کنسرو غول
+ معنی قرآنی و روایی اسرائیل
+ در بین مقتولان فی سبیل الله چه کسی از همه بالاتر است؟
+ چه کسی بیشترین مفاتح الغیب را دریافت می‌کند؟
+ برای به باز کردن در غیبها چه چیزی لازم است؟
+ آیا کسی هست که غیبی برایش وجود نداشته باشد؟
+ شهید یعنی چه؟
+ ارباب من حسین است مخالف قرآن است
+ وقتی مژی گم شد
+ تفاوت کشتی نوح و کشتی حسین علیهما السلام
+ تفاوت نوح و حسین
+ وقتی تا سه می‌شمرم، انگشت‌هایم درد می‌گیرد.
+ آغوش خالی مادر؛ زبان حال مادر علی اصغر علیه السلام
+ کتاب حیات و قیام
+ داستان تولّد
+ حرمِ شهید وطن است
+ علت نامگذاری
+ آیا عذاب هم بشارت دارد؟
+ آیا خداوند از ما انتقام می‌گیرد؟
+ لطیفه ای قرآنی در مورد زنان پیامبر ص
+ آیات را هم بی دلیل نپذیر
+ چرا باید فرزندان پدر و مادر را به خانه سالمندان نبرند؟
+ آمد و شد
+ اطلاعیه
+ چرا ابراهیم ع مامور به ذبح اسماعیل ع شد؟
صفحات :