دنیای آدم و دنیای ابلیس ...   
قرآن کریم، گاه دنیا را منشأ لهو و لعب و تفاخر و تکاثر می‌داند.﴿الحدید: ٢٠﴾ و گاه آن را ظرف حسنات دانسته ﴿الزمر: ١٠﴾ و مالکیت زمین و آسمان‌ها و آنچه بین آن‌ها و تحت الثری را، به خدا نسبت می‌دهد.﴿طه: ٦﴾ تمامی زمین و آسمان‌ها﴿الجاثیة: ١٣﴾ و آن‌چه روی زمین است﴿الحج: ٦٥﴾ را مسخَّر انسان می‌داند. همه‌ی مخلوقات دنیا، اعم از خورشید، ماه، ستارگان، روز، شب﴿النحل: ١٢﴾، دریا﴿الجاثیة: ١٢﴾ و نهرها﴿ابراهیم: ٣٢﴾ را تحت تسخیر انسان دانسته و از او می‌خواهد تا بهره‌اش از دنیا را فراموش نکند.﴿القصص: ٧٧﴾)

در روایات نیز همین دوگانگی برخورد دیده می‌شود. گاه امیر المومنین، مذمت کننده‌ی دنیا را سخت توبیخ می‌کند و خود به مدح دنیا می‌پردازد. (دَارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَهَا وَ دَارُ عَافِیَةٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْهَا وَ دَارُ غِنًى(فقر را از بین میبرد) لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْهَا وَ دَارُ مَوْعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِهَا مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّى مَلَائِكَةِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْیِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ اكْتَسَبُوا فِیهَا الرَّحْمَةَ وَ رَبِحُوا فِیهَا الْجَنَّةَ(نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 493)) و گاه دنیا را سه طلاقه می‌کند و خود را رها از نیرنگ‌های دنیا معرفی می‌کند.(نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص: 481) و امام صادق علیه السلام دنیا را منشأ هر خطایی می‌داند.( الكافی (ط - الإسلامیة) / ج‏2 / 315))
سوالی که این‌جا مطرح می‌شود این است که بالاخره دنیا ممدوح است یا مذموم؟
پاسخ این است که دنیا گرچه همیشه در قالبی یکسان به کار می‌رود(بر وزن فُعلی)، ولی معنای آن در موارد استعمال متعدد، متفاوت است. تفاوت معنایی دنیا، مربوط به تفاوت در ریشه‌ی لغوی آن است. در واقع دنیا از دو ریشه گرفته می‌شود؛ گاهی از «دون» و گاه از «دنو». طبق ریشه‌ی لغوی، موارد استعمالش و برخورد قرآن و روایات با آن متفاوت است. 
دنیا یا از ریشه‌ی «دون» است؛ همان‌گونه که ابوالفتوح رازی در تفسیرش به آن اشاره کرده است.(و «دنیا» تأنیث ادون‏  باشد (روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن    ج‏9    122)) و یا از ریشه‌ی «دنو». 
اگر از ریشه‌ی «دون» باشد به معنای من دون الله است و مقصود از آن، ابلیس و صفات و افعال اوست؛ صفاتی مانند دروغ، خیانت، لهو، لعب، تفاخر، تکاثر، فحشا و منکر. چنین دنیایی تمامش مذموم است. اما اگر از ریشه‌ی «دنو» اخذ شده باشد، به معنای نزدیک بودن و تقرّب به خداست.( فَكَانَ قَابَ قَوْسَیْنِ أَوْ أَدْنَىٰ ﴿النجم: ٩﴾) و این دنیا همان زمین و آسمان و خاک و مخلوقات خداست. مسجد ملائکه خدا و متجر اولیای خداست و  تمامش ممدوح است.

|+| نوشته شده توسط علی آرمین در چهارشنبه 1395/09/17 و ساعت 08:33 | نظر شما ()

نوشته های پیشین  
+ نافله‌خوان را هم باید از چین وارد کنیم
+ عید مثل معاد است
+ مصاحبه همشهری قم با علی آرمین
+ گفتگوی خدا و قرآن
+ «به نام یونس»؛ سیر تکامل انسان در یک قصه قرآنی
+ میزبانی از خدا در ماه رمضان
+ آشنایی با رمان تازه‌منتشرشدۀ «به نام یونس»
+ یک حرف حساب
+ آشنایی با رمان «به نام یونس»
+ ماه رمضان امسال را با رمان به نام یونس تجربه کنید
+ مقایسه‌ای بین شهاب رمان کمیک استریپهای شهاب و یونس رمان برکت
+ رمان به نام یونس جزو پرفروش‌ترین‌های سی و یکیمن نمایشگاه بین المللی کتاب شد
+ نقد کمیک استریپهای شهاب
+ رونمایی از رمان به نام یونس در نمایشگاه کتاب تهران
+ رونمایی از رمان به نام یونس در نمایشگاه کتاب پاریس
+ گفتگو با روحانی رمان‌نویس
+ نگاهی به رمان «به نام یونس»
+ چرا نباید درخواست تعجیل فرج کرد؟
+ آیا یک امام جمعه نباید سوار پرادو شود؟
+ قرآن و حیوانات ترکیبی
+ پولدار راستگو بهتر است یا بی‌پول دروغگو
+ نقد رمان دعبل و زلفا ؛ بیرون آوردن انسان از پوسته‌ای تاریک و ظلمانی
+ الآن که نوجوان شده‌ام
+ ماجرای طلبه ای که بین سنت و مدرنیته پیوند ایجاد می کند
+ دریافت صفحات ابتدایی رمان « پرواز با پاراموتور را دوست دارم »
+ رمان کمیک استریپ های شهاب
+ رمان کمیک استریپ‌هاش شهاب منتشر شد
+ رمان پرواز با پاراموتور را دوست دارم منتشر شد
+ از علی آرمین در جشنواره سوهان روح تقدیر شد
+ برگزیده شدن علی آرمین در جشنواره اشراق در بخش خاطره بلند و تقدیر از رمان ایشان به نام « کمیک استریپهای شهاب »
صفحات :